Svalbard - Op sneeuwscooter safari in Spitsbergen

Finn, een knappe Noor met de looks van Brad Pitt met Vikingbloed door de aderen, toont reizigers een andere, bizarre kant van Svalbard. Hij is niet echt een gids, zegt hij zelf. Wat hij doet is een levensstijl. Constant into the wild. Elke dag opnieuw verrast door de schoonheid van Svalbard.

In dit soort van klimaat moet je al een Viking-attitude hebben om dit te appreciëren. “Zijn jullie klaar?” vraag hij terwijl hij zijn sneeuwscooter start? Met een gezapige snelheid cruisen we door Longyearbyen. De bestemming is Brandenburg, op zo’n 55 kilometer van de hoofdstad. Als het weer meezit, zo’n drie a vier uur rijden, afhankelijk van sneeuw, wind en wie weet, poolberen.

Met de sneeuwscooter rijden, zet alle zintuigen op scherp. 360 graden witheid en leegte zorgen ervoor dat hoogtes of laagtes bijna onzichtbaar worden. Finn stuift aan bijna zestig per uur door het landschap, nu en dan stoppend om een foto te nemen of om even op adem te komen. De helm zorgt ervoor dat je oren niet van je hoofd vriezen. Als je het onding eens kan afdoen, hoor je het geluid van het absolute niets.

Finn draagt handschoenen van zeehondenvel, houdt zijn geweer altijd goed bij en is bezorgd om de tijd: “voortmaken, of we geraken niet meer terug voor middernacht! Je weet nooit wanneer een sneeuwstorm de kop opsteekt…” Besneeuwde haarspeldbochten, krakende ondergrond van de Arctische, bevroren zee en steile, ijzige heuvels die via een snelle aanloop beklommen worden. Misschien zorgt de adrenaline dat elke koukleum of stadsmus die -25 graden niet gewend is, deze trip toch fijn vindt. Wanneer de koude er toch in slaagt om door de negen lagen thermische kleding door te dringen, is het eindpunt in zicht. Geen romantisch, uitnodigend dorpje maar wel Barentsburg, het Russische Paard van Troje.

De koolmijnindustrie ligt hier al een tijdje stil. Toch wordt het erg Communistische uitziende gehucht nog steeds bevolkt door Russen die de lange winters op basis van borsjt en wodka overbruggen. Rusland kocht dit stuk Svalbard van Holland over om steenkool uit de buik van de bevroren ondergrond te halen. Zo heeft het in Europa dankzij Barentsburg een voet aan de grond. Hier ooit weggaan zullen de Russen waarschijnlijk nooit doen, al ziet het stadje er oertriestig en verlaten uit. Overal prijken Sovjet muurschilderingen en staan er troosteloze appartementsgebouwen . µ

En dan is er natuurlijk nog de oude koolmijn waar pikzwarte rook uit komt die de witte sneeuw rond het stadje zwart kleurt. De Russen die hier leven, worden niet ter plaatse in geld uitbetaald maar krijgen kost en inwoon, kopen al de rest op krediet terwijl hun salaris pas wanneer ze terugkeren naar Rusland wordt vrijgegeven. De laatste jaren openden enkele van de slimmere Russen hier een bar en restaurant in het enige hotel dat Barentsburg rijk is. Hotel Tristesse biedt hartige, Russische maaltijden aan reizigers, verkoopt goedkope wodka en wie de sfeer letterlijk en figuurlijk écht wil opsnuiven, kan hier ook overnachten.

Niet voor ons. Deze keer staat een lange en vooral ijskoude scootertocht terug naar Svalbard op het programma. Net voor Longyearbyen stopt Finn en kijkt naar boven. Het Noorderlicht flankeert de hemel en flirt met de sterren. Op de vraag of Finn ook het programma van de Britse, “Absolutely Fabulous” Joanna Lumeley en het Noorderlicht gezien heeft, antwoordt hij kort: “It was fake. It was for city people. Het echte Noorderlicht doet je religieus worden. Geloof me.”

Poolgebieden, Noorwegen, Spitsbergen, Svalbard